1. Bu site çerez kullanmaktadır. Siteyi kullanmaya devam etmeniz halinde çerez kullanımı ile ilgili site koşullarını kabul etmiş sayılırsınız. Daha Fazlasını Öğren.
  2. Forum İllegal Uyarısı Forum kuralları gereği forumda video ve illagal paylaşım yapmak yasaktır.Program Arşivimizde ise kısıtlanmış sürüm yada dağıtımı serbest olan (trial - freeware) yazılımlar yayınlayınız..Aksi takdirde mesajlarınız silinecektir..

LABARATUAR TİPİ GÜÇ KAYNAĞI

Konusu 'Güç Kaynakları - Besleme Devreleri' forumundadır ve uydudoktoru tarafından 4 Şubat 2016 başlatılmıştır.

  1. uydudoktoru
    Offline

    uydudoktoru Aktif Üye Yönetici Yönetici

    Katılım:
    13 Haziran 2009
    Mesajlar:
    2.142
    Ödül Puanları:
    38
    Hemen herkesin elektronik dünyasına girdiği andan itibaren en önemli
    ihtiyacı bir güç kaynağı olmaktadır. Bu yazıda size yapımı ayarları basit ve
    kullanışlı bir güç kaynağı projesini anlatmaya çalışacağım. Laboratuvar tipi
    dedik çünkü bir takım özelliklerin olması istenir bu tip cihazlarda.
    Öncelikle test ettiğiniz devrenin zarar görmemesi için bir takım koruma
    devreleri olmalıdır, sonra voltajı ve akımı sınırlanabilir olmalıdır. Kısa devre
    koruması olmalıdır. Eğer uzun besleme kablosu kullanıyorsanız bu kabloda
    düşen gerilim ne olacak? bunu da hisseden bir devre olsa kötümü olur?
    Evet bu devre bütün bunların hepsini yapıyor işte.
    [​IMG]
    Şemayı daha net görmek için üzerine sağ tuşla tıklayıp çıkan menüden (View Image) faydalanın.

    Devremizde iki adet transformatör kullanıyoruz. Birinci transformatör
    referans kaynağıdır elektronik kontrol devresini besler, bir tür referans
    transformatörüdür. 3 Ampere kadar olan besleme gücünü ise ikinci
    transformatör sağlar. Devre şemasına biraz daha yakından bakalım,
    LM723 (IC1) devredeki 7,5 V luk referans gerilimini sağlar.
    Bu voltaj (IC2) LM741 in 3 nolu bacağına erişir, 2 nolu bacak ise R8
    direnci üzerinden toprağa bağlanmıştır. Girişteki D2 ve D3 diyotları ani
    voltaj yükselmesine karşı koruyucu olarak konmuştur. LM741 in çıkışı güç
    devresini kontrol eder. Güç transistörü çıkışındaki 0.22 ohm'luk direnç
    (R17) üzerindeki gerilim ikinci (IC3) LM741 tarafından P2 trimpotu ile
    ayarlanan değer ile karşılaştırılarak voltaj seviyesi belirlenir. IC3 ün çıkışı
    IC2 gibi güç transistörünün beys ini besler. Eğer çıkış akımı P2 ile
    belirlenen değerden fazla ise bu durumda IC3 iki değer birbirini tutana
    kadar çıkış seviyesini düşürür. T1 transistörü ve çevresindeki elemanlar
    belirlenen akım sınırı geçildiği zaman uyarı LED ini yakarlar ve çıkış
    gerilimi sıfıra düşer. Diyelim ki kısa devre oldu LED (D7) yanacak çıkış
    gerilimi de sıfır volt'a inecektir. Devremizde çıkış gerilimi ve akımını görsel
    olarak gözlemliyebilmek içi iki adet ölçü aletimiz vardır. Her ölçü aletine seri
    bağlı birer trimpot (P3, P4) ölçüm için hassas ayar yapmanızı sağlar.
    Referans devresindeki C3 kondansatörünün iki görevi vardır. 723 ün
    içindeki zener den kaynaklanan parazitleri süzmek ve referans voltajına
    yumuşak bir kalkışla yol vermek. Eğer bu yumuşak kalkış sağlanmamış
    olsaydı ilk anda çıkışta maksimum voltaj olurdu, tabiki buda güç kaynağına
    bağlı cihazın zarar görmesine yol açabilirdi. Devre üzerindeki D1 den D8
    kadar olan diotlar gerilim kaynağınızı kapattığınızda kaynağa bağlı
    cihazlarınızdaki voltaj deşarjlarına kartı devrenizi korurlar.
    [​IMG]
    Şemayı daha net görmek için üzerine sağ tuşla tıklayıp çıkan menüden (View Image) faydalanın.

    Devrenin diğer bir özelliği de bahsettiğim gibi, eğer uzun bağlantı kablosu
    kullanıyorsak bu kablodaki gerilim düşümünden dolayı cihaz üzerinde
    okuduğunuz voltajın bağlantı uçlarında bulunmayacağıdır. Örneğin bağlantı
    kablosunun iç direnci 1 ohm ve devreden 1 Amp çekiyorsak bağlantı
    uçlarında cihaz üzerindeki voltmetreden okuduğumuzdan 1 Volt daha az
    bir gerilim olacaktır. +S ve -S terminalleri bağlantı noktasındaki gerilimi
    ölçerek bu noktada istediğimiz gerilimi sağlamaya yarar. Bunu için
    bağlantı kablolarına paralel olarak +S ve -S terminallerinden ilave kablo
    bağlantısı yapmanız gerekmektedir.


    • [​IMG]
    AYARLAR
    Maksimum çıkış voltajı 35V ve akımı 3Amp dir. Tabi istenirse farklı
    değerlere de ayarlanabilir. Bu durumda C9 ve C10 kondansatörlerinin
    yeni voltaj değerleri için uygun olup olmadığını tekrar düşünmek gerekir.
    Ben devrede güç transistörü olarak MJ3001 kullandım. Şu hiç bir zaman
    unutulmamalıdır. Hangi güç transistörünü kullanıyorsak bu transistörün izin
    verdiği Kollektör Emiter voltajı aşılmamalıdır. Transistörü soğutucuya
    bağlamayı unutmuyoruz. Baskılı devre üzerinde transistör montajı için
    sadece çıkış uçları bırakılmıştır, soğutucu devre üzerinden başka bir
    yerde bulunduğu için bu uçları kablo yardımı ile transistöre taşıyacağız.
    Transistörü soğutucu ile birlikte yapacağınız kutunun arkasında açık bir
    yere monte ediniz. Seçimde bulunurken dikkat edilecek diğer konu da
    "güç transformatörünün gücü ne olmalı?" konusu. Basit olarak;
    Çekmeyi düşündüğümüz akım (Amp) x 1,41 = Trafonun verebileceği
    max akım (Amp)
    Eğer güç kaynağınızı 3Amp olarak dizayn etmeyi düşünüyorsanız
    4Amp'lik bir trafo işinizi görecektir.
    Istediğimiz voltaj ve akım sınırlarını ayarlama prosedürü ise töyle;
    R4 ve R16 dirençlerini monte etmeyin, bu dirençler sizin belirleyeceğiniz
    gerilim ve akım sınırlarına göre değer alacaktır. Önce gerilimi
    ayarlayacağız, çıkış terminaline bir multimetre bağlayın, P1 trimpotunu
    maksimum değerine getirin, R5 direncine bağlayacağınız paralel
    dirençler yardımı ile istediğiniz maksimum voltaj değerini bulun, bu
    bulduğunuz direnci artık devreye monte edebilirsiniz, gerilim kaynağından
    bundan daha fazla voltaj alamazsınız. Daha sonra P1 ile istediğiniz
    seviyeye voltajı düşürebilirsiniz. Aynı işlemi akım seviyesinin tespiti için
    P2 trimpotu ve R16 direncine bağlayacağınız paralel dirençler ile
    tekrarlayın. Böylece gerilim ve akım sınırlarını belirlemiş olduk. P3 ve P4
    trimpotlarının ayarı ile de, çıkış terminaline bağladığınız multimetreden
    okuduğunuz değerleri cihaz üzerine taktığınız volt ve ampermetre de
    göreceksiniz.
    Dikkat, C12 kondansatörü baskılı devre üzerine monte edilmeyecektir.
    Bu kondansatörü, voltaj çıkış terminallerinin bulunduğu yere, tercihan
    kutuladığınız cihazınızın içinde terminalleri monte ettiğiniz yere
    bağlıyacaksınız.
    İşte tüm devre bu kadar.
    Malzeme listesi:
    R1, R3, R6, R8, R12, R13, R14: 4k7
    R2: 22 ohm
    R4, R16: yazıda
    R5: 10k
    R7, R10: 1k
    R9: 2k2
    R11: 470 ohm/1W
    R15: 15k
    R17: 0.22 ohm/3W
    R18: 4k7/1W
    R19, R20: 47 ohm
    R21: 5k6
    R22: 270k
    P1: 50k Pot (lineer)
    P2: 1k Pot (lineer)
    P3: 2k5 Trimpot
    P4: 250k Trimpot
    C1, C2: 1000uF/25V
    C3: 100uF/10V
    C4, C7: 100p
    C5: 10uF/25V
    C6: 1n
    C8: 56p
    C9: 47uF/63V
    C10: 4700uF/63V
    C11: 820n
    C12: 100n
    B1: Köprü diyot B40C1000
    B2: Köprü diyot B80C5000/3300
    D1, D8: 1N4001
    D2....D5: 1N4148
    D6: 3V3, 400mW zener
    D7: LED kırmızı
    T1: BC559
    T2: MJ3001
    IC1: LM723
    IC2, IC3: LM741
    S1: çift kutuplu anahtar
    M1, M2: 100uA ampermetre
    Tr1: 2x12V/400mA transformatör
    Tr2: 33V/4A transformatör
    F1: 1A sigorta
    Bir de transistör için uygun bir soğutucu
     

Sayfayı Paylaş